چنانچه در مسأله [ 95 ] و [ مسألهء اختصاصى 96 ، در جلد اوّل ] گذشت ، ولى اگر انسان بداند كه ماهى از ممالك غير اسلامى بدون تحقيق وارد بازار مسلمانان يا سرزمين اسلامى شده ، حرام مىباشد . ( 2 ) صافى : و با آن معاملهء ماهى حلال بنمايد . . سيستانى : و در آن تصرفى مىكند كه دليل بر حلال بودن آن است مانند فروختن يا خوردن . . ( 3 ) گلپايگانى ، صافى ، نورى : مگر آنكه يقين حاصل شود يا دو شاهد عادل شهادت دهند كه راست مىگويد . سيستانى : مگر آن كه انسان اطمينان كند كه او را زنده از آب گرفته يا آن كه در تور او در آب مرده است . بهجت : مگر آن كه از حرف او يا از راه ديگر علم يا اطمينان حاصل شود . مكارم : مسأله اگر ماهى از بازار مسلمانان يا از دست مسلمانى گرفته شود ، حلال است ، هر چند معلوم نباشد آن را زنده از آب گرفته‌اند يا نه و جستجو نيز لازم نيست ، ولى اگر از كافرى گرفته شود و معلوم نباشد ماهى زنده از آب گرفته شده يا زنده به دام افتاده يا نه ، حرام است . فاضل : مسأله در صيد ماهى ، لازم نيست صيّاد مسلمان باشد و اگر ماهى در تور يا وسيلهء ديگر صيّادى در داخل آب هم بميرد حلال است . با توجّه به نحوهء صيّادى فعلى كه اطمينان حاصل مىشود كه ماهى در تور و وسايل صيّادى مرده است ، ماهى فلسدار موجود در بازارهاى مسلمانان و حتّى كشورهاى غير مسلمان حلال است . مسأله 2619 خوردن ماهى زنده اشكال ندارد . ) * گلپايگانى ، صافى : مسأله بنا بر احتياط بايد از خوردن ماهى زنده خوددارى كرد ، هر چند حلَّيت آن بعد از گرفتن بعيد نيست . خوئى ، تبريزى : مسأله خوردن ماهى زنده جايز است و أولى خوددارى كردن است . سيستانى : بقيّه مسأله ذكر نشده . زنجانى : ولى بهتر است از خوردن آن خوددارى كنند . بهجت : مسأله خوردن ماهى زنده ، بنا بر أحوط جايز نيست . مكارم : مسأله خوردن ماهيهاى كوچك زنده اشكال دارد ، مگر براى درمان در مقام ضرورت . مسأله 2620 اگر ماهى زنده را بريان كنند ، يا در بيرون آب پيش از جان دادن بكشند ، خوردن آن اشكال ندارد ( 1 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : احتياط آن است كه از خوردن آن خوددارى نمايند اگر چه حليت آن بعيد نيست . خوئى ، سيستانى ، تبريزى : خوردنش جايز است ( خوئى ، تبريزى : ولى أولى آن است كه از خوردن آن خوددارى نمايند ) . زنجانى : خوردنش جايز است ولى بهتر است آن را نخورند . مسأله 2621 اگر ماهى را بيرون آب دو قسمت كنند و يك قسمت آن در حالى كه ) *